KLASOWE LABORATORIUM- DOŚWIADCZENIA PRZYRODNICZE- innowacja pedagogiczna

Innowacja pedagogiczna
„KLASOWE LABORATORIUM”
-doświadczenia przyrodnicze.

Powiedz mi, a zapomnę,
pokaż – a zapamiętam,
pozwól mi działać, a zrozumiem!”
Konfucjusz

Koordynatorzy innowacji:
Elżbieta Bienia, Wioletta Matysik
Miejsce realizacji:
Samorządowy Zespół Szkół w Bobrku
Typ innowacji:
programowo – metodyczna
Termin realizacji:
wrzesień 2020 r. – czerwiec 2021r.
Zasięg:
innowacją zostaną objęci uczniowie klas I i IV
Głównym celem innowacji jest:
rozbudzanie u dzieci ciekawości poznawania otaczającego świata przyrody, oraz nauczenie ich prowadzenia obserwacji, zadawania pytań i wyciągania trafnych wniosków z przeprowadzonych doświadczeń, eksperymentów oraz zjawisk przyrodniczych.
Cele ogólne:

  • podniesienie jakości pracy szkoły w zakresie stosowania nowoczesnych metod z elementami doświadczania, obserwowania, czy eksperymentowania,

  • zapewnienie uczniom lepszych szans edukacyjnych przez wpieranie ich ciekawości, aktywności i samodzielności,

  • doskonalenie pracy nauczycieli, umiejętność wdrażania do praktyki edukacyjnej innowacji pedagogicznej,

Cele szczegółowe:

  • zainteresowanie uczniów otaczającym światem, poszukiwanie wiedzy o świecie,

  • poznawanie wielorakości, złożoności i bogactwa świata,

  • stymulowanie rozwoju, kreatywności, myślenia i ekspresji,

  • rozwijanie naturalnej zdolności dziecka do stawiania pytań,

  • kształtowanie umiejętności prowadzenia obserwacji i wyciągania wniosków,

  • poszerzanie wiedzy, poznanie nowych pojęć, wzbogacanie słownictwa przedmiotowego,

  • projektowanie oraz wykonywanie doświadczeń i eksperymentów,

  • czerpanie radości z możliwości eksperymentowania i działania,

  • dokumentowanie obserwacji przyrodniczych,

  • kształcenie umiejętności formułowania hipotez i problemów badawczych w wykonywanych doświadczeniach,

  • dokonywanie prezentacji wyników swojej pracy,

  • pomoc w odkrywaniu potencjału ucznia,

  • kształtowanie zdolności do analizowania, ciekawości badawczej,

  • umiejętne korzystanie z przyborów edukacyjnych takich jak: lornetka, mikroskop, lupa,

  • rozwijanie spostrzegawczości, twórczości i kreatywności,

  • umiejętne zastosowanie przez nauczycieli nowoczesnych metod pracy z elementami eksperymentu oraz nowatorskich rozwiązań pedagogicznych,
    Zasady innowacji:

Dzieci najlepiej wzbogacają swoją wiedzę, doskonalą swoje umiejętności praktyczne w obcowaniu z otaczającym je światem przez obserwację i działanie. W czasie prowadzenia innowacji będą wykorzystywane:

  • Metody:
    zabawowo-twórcza,
    – zadaniowa,
    – projektów,
    – projektowania sytuacji edukacyjnych,
    – warsztatowa,
    – doświadczalna z elementami eksperymentu.
  • Formy:
    – indywidualna,
    – grupowa,
    – zbiorowa,
    – zespołowa.

Oczekiwane efekty:

  • nabycie umiejętności praktycznego zdobywania wiedzy z przedmiotów przyrodniczych,

  • rozwój zainteresowań przyrodniczych,

  • kształtowanie umiejętności myślenia i jasnego formułowania wypowiedzi,

  • wzrost aktywności i kreatywności uczniów,

  • udział w konkursach przyrodniczych,

  • lepsze przygotowanie do dalszego kształcenia,

  • większa samodzielność, odpowiedzialność za pracę własną i grupową,

  • podnoszenie jakości pracy szkoły,

  • promocja szkoły w środowisku lokalnym,

  • rozpowszechnianie podjętych działań – publikacja materiałów na stronie internetowej szkoły

Sposób dokumentowania:
Opisy kolejnych działań w zakresie innowacji wraz z dokumentacją fotograficzną będą publikowane na stronie internetowej szkoły.

___________________________________________________________________________

BAŃKI MYDLANE

Bańki mydlane to niewielkie ilości powietrza zamknięte w kulistej otoczce utworzonej z wody wymieszanej z mydlinami. Przy tym doświadczeniu ryzykujemy, że wszystko dookoła zmoczymy. Zachowajcie więc ostrożność.

Materiały potrzebne do doświadczenia.

*miska na wodę

*rurka do napojów

*woda

*płyn do mycia naczyń

*ściereczki

Wykonanie.

1.Napełnij pojemnik wodą i dodaj płyn do mycia naczyń. Mieszaj płyn rękami aż się rozpuści.

2.Do suchych rąk zabierz słomkę (rurkę do napojów)

3.Delikatnie dmuchaj w rurkę, drugi jej koniec przesuwaj po powierzchni wody.

4.Powstaną małe banieczki.

5.Jeśli chcecie zrobić dużą bańkę to zanurzcie jeden koniec rurki w wodzie z płynem i delikatnie trzymajcie koniec rurki tuż nad powierzchnią wody.

ŻYCZĘ UDANEJ ZABAWY.

——————————————————————————————————————–

SPRAGNIONA RODZYNKA

Przygotuj:

*rodzynki

*szklankę

*wodę

*łyżkę

Wykonanie.

1.Do około 1/3 szklanki wody wsyp rodzynki.

2.Następnie wlej wodę i wymieszaj.

Co się stanie?

Po około 3-4 godzinach te wcześniej twarde, pomarszczone rodzynki zrobią się miękkie, grube i napęczniałe.

Dlaczego?

Rodzynki to beznasienne, w pełni dojrzałe i wysuszone owoce jagodowe winorośli. Woda może przedostać się do rodzynek poprzez skórkę. Rodzynka rozszerza się, ponieważ pobiera wodę i robi się okrągła.

——————————————————————————————————————–

BADAMY WŁAŚCIWOŚCI LODU

Nadeszła prawdziwa, mroźna zima. W przyrodzie można zaobserwować zjawisko zamarzania wody i pojawiania się lodu. Korzystając z naturalnych warunków pogodowych, uczniowie klasy pierwszej uczestniczyli w zajęciach terenowych dotyczących badania cech lodu. Zwykły lód kryje w sobie wiele tajemnic, które z różnych powodów warto poznać i zrozumieć, by potem móc to wykorzystać w codziennym życiu. Przeprowadziliśmy więc proste eksperymenty mające na celu pokazanie jak zachowuje się lód w związku ze zmianami temperatury. Dokonaliśmy obserwacji zjawiska zamarzania wody oraz topnienia lodu. Omówiliśmy zasady bezpieczeństwa na lodzie.

Jeszcze niedawno obserwowaliśmy kałuże powstające z topiącego się lodu. Dziś temperatura spadła do -7 stopni i wszędzie pojawił się lód a pod dachami można obserwować zwisające sople. Trzeba uważać podczas chodzenia po oblodzonej powierzchni-łatwo stracić równowagę. Pod żadnym pozorem nie wolno wchodzić na zamarznięte zbiorniki wodne- grozi to załamaniem lodu.

Podczas zajęć uczniowie poznali lub utrwalili pojęcia: stan skupienia, zamarzanie, topnienie, grubość pokrywy lodowej, gołoledź, zasolenie gleby,

Opis eksperymentu:
1.
Bryłki lodu rozbiliśmy za pomocą młotka.
2. Lodową taflę posypaliśmy solą.
3. Do pojemnika włożyliśmy bryłki lodu i zabraliśmy do szkoły.

Wyniki:
– lód rozkruszył się i jego części roztrysnęły się we wszystkich kierunkach,
– pod wpływem soli tafla lodu rozpuściła się, a na jej powierzchni pojawiła się woda,
– lód stopniowo się topił, w pojemniku pojawiało się coraz więcej wody, w końcu kostki lodu zupełnie się roztopiły,

W czasie przeprowadzonych obserwacji uczniowie zauważyli, że:

  • woda zamarza w temperaturze poniże 0 stopni,
    lód pokrywa zbiorniki wodne,
  • lód jest twardy, kruchy,
  • sól powoduje szybkie topienie się lodu,
  • sól topi cienką warstwę lodu,
  • lód topi się w temperaturze powyżej 0 stopni, z roztopionego lodu powstaje woda,

Wnioski:

Temperatura ma wpływ na zmiany stanu skupienia wody. W temperaturze poniżej 0 stopni woda zamarza i tworzy się lód, powyżej 0- lód się topi. Sól powoduje topnienie lodu. To zjawisko wykorzystuje się w celu poprawienia bezpieczeństwa na chodnikach i drogach, gdy istnieje konieczność szybkiego przeciwdziałania gołoledzi. Niestety posypywanie solą powoduje szkody w środowisku – z powodu nadmiernego zasolenia gleby, do której trafia sól. Lód jest kruchy, wchodzenie na zamarznięte zbiorniki wodne grozi załamaniem lodu.

——————————————————————————————————————–

PŁYWAJĄCE JAJKO

Wykorzystując różnicę gęstości wody słonej i słodkiej wykonamy proste, ale pouczające doświadczenie.

Materiały.

*szklany słoik

*jajko

*łyżeczka

*sól i woda

Przebieg doświadczenia.

1.Napełniamy słoik w trzech czwartych wodą i wkładamy do niego jajko (jajko spoczywa na dnie).

2.Wsypujemy do wody łyżeczkę soli- jajko unosi się nieco.

3.Wsypujemy kolejną- jajko znowu wędruje w górę.

4.Dodajemy kolejne 2 albo 3 łyżeczki soli, aż jajko dotrze do powierzchni wody i częściowo się wynurzy.

Jajko waży mniej od słonej wody i dlatego ostatecznie wynurza się na powierzchnię.

To ważne.

Jajko tonie w wodzie słodkiej, a wypływa ku powierzchni w słonej. Przyczyną jest większa gęstość wody słonej. Wyjaśnia to także dlaczego w basenie łatwiej idziemy na dno niż podczas kąpieli w morzu. W słonej morskiej wodzie unoszenie się na powierzchni nie wymaga tyle wysiłku ile w słodkiej, w basenie.

Źródło: nasze małe odkrycia-wydawnictwo Elżbieta Jarmołkiewicz

——————————————————————————————————————–

TORNADO. W LEJU.

Tornado to silny huragan, który występuje głównie w USA. W Azji nosi nazwę tajfunu.

Tornada występują najczęściej w ciepłej porze roku w towarzystwie chmur burzowych. Powietrze ogrzane gorącą powierzchnią Ziemi podnosi się i zaczyna obracać w kółko. Na niebie powstaje figura w kształcie trąby. Rozciąga się ona od chmury na niebie aż do ziemi. Tornada niszczą domy, wyrywają drzewa z korzeniami i porywają ze sobą auta. Tornada, które huczą nad morzem lub jeziorem, nazywane są również trąbami powietrznymi.

Przygotuj:

  • wodę
  • barwnik spożywczy lub atrament
  •  wysoki słoik
  • łyżkę

Wykonanie:

  1. Nalej wody do ¾ słoika
  2. Górną warstwę wody zamieszaj tak mocno, żeby bardzo szybko się obracała.
  3. Do samego środka wiru wpuść kilka kropli barwnika spożywczego lub atramentu.

Co się stanie?

Pojawi się lej wirowy.

Dlaczego?

Powietrze w tornadzie porusza się tak samo, jak zafarbowany wodny lej wirowy. Trąba tornada zaczyna się wysoko w powietrzu. Składa się z wiatrów spiralnie kręconych się na dół.

W leju.

Potrzebujesz:

  • umywalki
  • barwnika spożywczego lub atramentu

Wykonanie:

  1. Zatkaj odpływ umywalki i nalej do niej wody.
  2. Poczekaj, aż powierzchnia wody się uspokoi, a następnie wyciągnij korek.
  3. Do wody nad odpływem wlej trochę barwnika lub atramentu i przyjrzyj się, jak spływa woda.

Co się stanie?

Odpływająca woda utworzy lej wirowy, który będzie wyraźnie widoczny dzięki barwnikowi w wodzie.

——————————————————————————————————————–

SKĄD SIĘ BIERZE DESZCZ?

O tym, że deszcz jest konieczny dla życia świata roślin wiemy wszyscy. Tylko skąd on się bierze? Uczniowie klasy pierwszej uczestniczyli w zajęciach dotyczących obiegu wody
w przyrodzie i przeprowadzili proste eksperymenty mające na celu pokazanie jak wygląda obieg wody w przyrodzie oraz wyjaśniający takie zjawiska jak: parowanie i skraplanie wody oraz topnienie lodu.

Przechodzenie wody do stanu pary nazywa się parowaniem. Ciepło ze Słońca powoduje, że woda na Ziemi paruje. Parująca woda unosi się, ochładza się i zamienia się w maleńkie krople, które tworzą chmury. To naturalne zjawisko nazywa się kondensacją. Chmury przemieszczają się w atmosferze aż do osiągnięcia bardzo dużej wysokości i niskiej temperatury. Następnie te małe krople wody łączą się ze sobą, tworząc większe krople. Proces ten trwa aż krople wody stają się cięższe od powietrza i zaczną opadać na ziemię. Ten proces to opad atmosferyczny. Istnieją różne rodzaje opadów: np. śnieg, grad. Obieg wody jest ważny, ponieważ utrzymuje równowagę atmosferyczną. Woda wyparowuje, opuszczając ziemię i zbiorniki wodne, ale również skrapla się, wracając do nich. Cykl ten jest w ciągłym ruchu…

Podczas zajęć uczniowie poznali pojęcia: parowanie ,stan skupienia, kondensacja, opad atmosferyczny, skraplanie, zamarzanie, topnienie.

Opis eksperymentu:
1.
Do szklanki wlaliśmy gorącą wodę, szklankę nakryliśmy spodkiem.
2. Do woreczka strunowego wlaliśmy zimną wodę i szczelnie zamknęliśmy woreczek. Woreczek powiesiliśmy.
3. Do salaterki włożyliśmy kostki lodu.

Wyniki:
– po chwili w szklance z gorącą wodą mogliśmy zaobserwować pojawiającą się, a następnie skraplającą się na podstawku i ściankach parę i opadające w dół krople wody,
– po godzinie obserwowaliśmy parę pojawiającą się w woreczku,
– po upływie 10 godzin obserwowaliśmy krople wody na ściankach woreczka i spływającą w dół wodę,
– lód stopniowo się topił, w salaterce pojawiał
o się coraz więcej wody, w końcu kostki lodu zupełnie się roztopiły,

w czasie przeprowadzonej obserwacji uczniowie zauważyli, że:

  • gorąca woda paruje szybko,
  • zimna woda paruje,
  • para wodna znajduje się w powietrzu,
  • schłodzona para wodna zamienia się w krople wody,
  • lód topi się w temperaturze powyżej 0 stopni,

Wnioski: Woda występuje w różnych stanach skupienia (stały, płynny, gazowy). Stan skupienia wody może się zmieniać. Woda w przyrodzie krąży. Temperatura ma wpływ na zmiany stanu skupienia wody.

——————————————————————————————————————–

JAK ŚWIATŁO WPŁYWA NA KOLOR RZEŻUCHY?

Uczniowie klasy IV znając kolejne etapy metody naukowej na podstawie wypracowanej wcześniej instrukcji zaplanowali i wykonali następujące doświadczenie.

Problem badawczy: Jak światło wpływa na kolor rzeżuchy?

Hipoteza: Rzeżucha pozbawiona dostępu do światła nie jest zielona.

Materiały: nasiona rzeżuchy, dwa spodki, lignina, woda, aluminiowa folia

Przebieg doświadczenia:

*na zwilżoną ligninę położoną na spodkach wysiej nasiona rzeżuchy

*podlewaj nasiona przez kilka dni tak by lignina była stale wilgotna

*gdy nasiona wykiełkują jeden spodek nakryj folią aluminiową, a drugi spodek pozostaw odsłonięty

*przyglądaj się jak rosną rośliny na spodkach przez kilka dni

Obserwacje: Rośliny nieprzykryte folią są intensywnie zielone, a rośliny osłonięte folią aluminiową mają żółtawe zabarwienie.

Wnioski: Rośliny pozbawione dostępu do światła nie są zielone.

——————————————————————————————————————–

KRYSTALIZACJA- TWOJA WŁASNA PRODUKCJA SOLI.

Wystarczy się rozejrzeć, aby dostrzec mieszaniny. Często przeprowadzanym eksperymentem jest mieszanie substancji, np. dodawanie makaronu do gotującej się wody i rozdzielanie ich na składniki- odcedzanie makaronu.

Uczniowie klasy IV zapoznali się z inną metodą rozdzielania składników mieszanin- krystalizacją.

Potrzebne materiały: sól, słoik z wodą, łyżeczka, nitka bawełniana lub sznurek

Wykonanie:

 1. Do naczynia z wodą wsyp tak dużo soli, aż nie będzie chciała się rozpuścić.

2. Do naczynia z wodą i rozpuszczoną solą włóż nitkę lub sznurek.

3. Naczynie pozostaw w ciepłym miejscu.

4. Odczekaj kilka dni aż woda wyparuje.

Obserwacje: zwróć uwagę na pojawiające się na nitce i ściankach naczynia kryształki soli.

——————————————————————————————————————–

NA JAKIM PODŁOŻU UROŚNIE ROŚLINA?

Dobra dla roślin gleba powstaje nawet przez kilkadziesiąt lat. W tym czasie potrzebuje wody, słońca, roślin i zwierząt. Rozłożone szczątki roślin i zwierząt sprawiają, że gleba staje się żyzna, a rośliny lepiej na niej rosną. Uczniowie klasy pierwszej przygotowali i przeprowadzili obserwację gleby oraz doświadczenie związane z właściwościami gleby i jej znaczeniem dla rozwoju roślin.

Podczas zajęć uczniowie poznali pojęcia: obserwacja, doświadczenie, wyniki obserwacji, próba badawcza, próba kontrolna, problem badawczy i hipoteza, mieszanina, materiał organiczny.

W wyniku przeprowadzonej obserwacji uczniowie sformułowali następujące wnioski:

  • skład gleby jest bardziej różnorodny od składu piasku,
  • gleba jest mieszaniną wielu składników,
  • w glebie znajdują się szczątki roślin i zwierząt,
  • w glebie znajduje się woda,
  • gleba jest lżejsza od piasku,

Założenie klasowej hodowli owsa pozwoliło na codzienną, systematyczną obserwację kolejnych etapów rozwoju rośliny oraz wpływu rodzaju podłoża na wzrost roślin. Było też okazją do uświadomienia sobie, co jest potrzebne do rozwoju roślin. Opieka nad wzrastającymi siewkami kształtuje w uczniach odpowiedzialność i systematyczność .

Problem badawczy: Wpływ rodzaju podłoża na rozwój rośliny.

Hipoteza: Rośliny lepiej urosną w żyznej glebie niż w piasku.

Opis doświadczenia: ziarna owsa wysiane na podłożu z żyznej gleby i z piasku.

Wyniki:
– w obu szklankach wyraźnie widać korzenie siewek,
– w obu szklankach nasiona wykiełkowały,

– ilość rosnących siewek jest podobna obu szklankach,
– początkowo rośliny rozwijały się w podobny sposób,
– po tygodniu kolor roślin w piasku zrobił się jaśniejszy, a liście wyglądały na delikatniejsze,
– z czasem rośliny w piasku dalej marniały, traciły zieloną barwę i zaczęły się przewieszać,

Wnioski:
Rodzaj podłoża ma wpływ na rozwój roślin. W żyznej glebie rośliny rozwijają się lepiej. W piasku nasiona kiełkują i siewki rosną do momentu wykorzystania zapasu substancji odżywczych z nasionka, później siewki marnieją.

——————————————————————————————————————–

WYKRYWANIE WITAMINY C W SOKU Z OWOCÓW.
– zapoznanie z kolejnymi etapami stosowania metody naukowej jako sposobu uzyskiwania odpowiedzi na pytania, które nasuwają się w wyniku obserwacji. Metoda naukowa składa się z kilku etapów. Uczniowie klasy IV prześledzili ją na niżej podanym przykładzie.

Problem badawczy: Czy sok z cytryny zawiera witaminę C?
Hipoteza: Sok z cytryny zawiera witaminę C.
Wskazówka: Witamina C odbarwia roztwór skrobi z jodyną.
Przebieg doświadczenia:
Przygotuj kleik skrobiowy, jodynę, sok z cytryny, naczynie z wodą z kranu, dwie szklanki, łyżkę, zakraplacz.
Próba badawcza: Szklanka z wodą z kranu, kleikiem skrobiowym, jodyną i sokiem z cytryny.
Próba kontrolna: Szklanka z woda z kranu, kleikiem skrobiowym i jodyną.
1.Napełnij obie szklanki do połowy wodą z kranu. Dodaj do nich po łyżeczce kleiku skrobiowego i wymieszaj.
2.Do obu szklanek dodaj zakraplaczem po jednej kropli jodyny. Barwa roztworu zmieni się na granatową.
Następnie do jednej szklanki dodaj kilka kropli soku z cytryny.
Wynik: Porównaj próbę badawczą z próbą kontrolną. Sprawdź jaką barwę mają roztwory.
Wniosek: Na podstawie wyników wyciągnij wniosek dotyczący obecności witaminy C w soku z cytryny.
Wniosek uczniów: Sok z cytryny zawiera witaminę C.

——————————————————————————————————————–